Onderzoek naar RekenRun

RekenRun is niet eerst bedacht en daarna uitgeprobeerd. Het wordt ontworpen en onderzocht in dezelfde beweging, in echte mbo-klassen. Deze pagina beschrijft hoe dat gaat, wat er al ligt, en wat er nadrukkelijk nog niet ligt.

De methode: Design-Based Research

Design-Based Research wisselt ontwerpen en onderzoeken af in rondes. Je bouwt iets op basis van theorie, zet het in bij een echte les, kijkt wat er gebeurt, en gebruikt dat zowel om het ontwerp bij te stellen als om te begrijpen waarom iets wel of niet werkt. Het verschil met een klassiek experiment is dat de context niet wordt weggeorganiseerd: de rommeligheid van een echte klas hoort erbij, want daar moet het uiteindelijk standhouden.

Die keuze past bij de vraag die eronder ligt. Of een rekenopgave in een rustige testopstelling werkt, zegt weinig over wat er gebeurt bij een student die de opgave liever overslaat. Hoe dat eruitziet, staat op rekenangst herkennen in de les.

Drie iteraties

Iteratie 1: pedagogische validiteit en stabiliteit (loopt)

De eerste ronde loopt sinds begin 2026 en is nog bezig. De vraag is of het ontwerp klopt, of het technisch standhoudt in een klas van dertig, en of studenten en docenten ermee uit de voeten kunnen. Er wordt gemeten met DBR-evaluatieformulieren voor studenten en docenten na een lessessie, met review door betrokkenen uit het onderwijs, en met telemetrie uit de app over hoe er daadwerkelijk gewerkt wordt.

Wat er tot nu toe uit is voortgekomen, draait wel in productie: de app wordt in echte lessen gebruikt en wordt bijgesteld op basis van wat daar gebeurt. Dat is precies hoe een iteratie werkt, en het is iets anders dan een afgeronde ronde met vastgestelde conclusies. Die conclusies zijn er nog niet.

Iteratie 2: kwantitatieve effectmeting

De tweede ronde is de effectmeting: rekenvaardigheid voor en na, en rekenangst met een gevalideerde schaal, in een opzet met een controlegroep. Deze ronde is gepland en nog niet uitgevoerd. Er zijn dus op dit moment geen effectcijfers over rekenvaardigheid of rekenangst, en die worden hier ook niet gesuggereerd.

Hiervoor zijn pilotklassen nodig. Opleidingen die willen meedoen, kunnen contact opnemen via de aanvraagpagina.

Iteratie 3: architectuur en representatie (2027)

De derde ronde gaat over de misconceptie-gestuurde architectuur en over het werken met een camera-overlay, waarbij de student met handeling rekent. De onderbouwing daarvoor staat bij embodied learning.

Wat hier vaak door elkaar loopt: het bouwen en het onderzoeken. Het bouwen is grotendeels gedaan. De misconceptie-gestuurde laag draait mee in de app, en er zijn veertien bewegingsmechanieken uitgewerkt en getest, van een getallenlijn aflopen tot een verhouding kantelen. Wat voor 2027 staat, is de onderzoeksronde erover: een opzet die representaties tegen elkaar afzet, met registratie van de wissel tussen handeling en symbool en van de vraag of het begrip meeverhuist naar een nieuwe opgave.

De camera-laag is nog niet standaard aan in de klas. Die zetten we pas breed aan wanneer hij op de toestellen die studenten echt gebruiken onder alle omstandigheden rustig werkt; tot die tijd draait het rekenen zonder. Dat is een bewuste volgorde: een mechaniek die hapert kost meer aan vertrouwen dan hij aan begrip oplevert.

De verantwoording eronder

Elke ontwerpkeuze wordt getoetst aan vier pijlers: Affective-Reflective Theory voor het reguleren van de eerste reactie op rekenen, het COM-B-gedragsmodel voor de vraag welke steun past, Cognitive Load Theory voor wat er tegelijk in beeld mag staan, en Embodied Cognition voor de rol van handeling en gebaar. De bronnen met vindplaats staan op over RekenRun.

De visie en aanpak achter de eerste versie zijn beschreven in een open publicatie: RekenRun MVP1, de emotie-eerst aanpak (pdf).

Financiering

Voor de doorontwikkeling en het onderzoek ontving Sergio Saman, MEd een persoonsgebonden Comenius Teaching Fellowship in het mbo van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO), dossiernummer 40.5.26865.714, voor het project Bewegend leren rekenen: een exergame-ontwerp voor het mbo.

Gegevens en privacy in het onderzoek

Tijdens klassessies komen gepseudonimiseerde antwoordgegevens zonder namen samen in een centrale dataset, naast de evaluatieformulieren per sessie. De naam die een student in de app kiest, blijft op het eigen toestel. Deelname staat standaard aan op grondslag van de school, met een opt-out in de app. De gegevens staan in de EU. De volledige uitleg staat op de privacypagina.

Meedoen of meedenken

Er zijn drie manieren om betrokken te raken: een pilotklas beschikbaar stellen voor de effectmeting, meedenken over uitbreiding naar andere mbo-domeinen en beroepscontexten, of verbinding leggen met kennisinstellingen en fondsen die onderzoek in het mbo ondersteunen. Neem contact op via de aanvraagpagina.