Grip op rekenen, in de hele instelling

Een rekenmethode met lessen, oefenen en per student zicht op examenklaar. Onderbouwd, met verwerkersovereenkomst en DPIA. Voor teamleiders, directie en bestuur.

Drie minuten, en je weet waar je naar kijkt

Wat een student ziet, wat uw docenten tijdens de les zien, waar het ontwerp op rust, en een Beroepspakket voor uw opleiding. Met ondertitels, dus ook zonder geluid te volgen.

Ontwerptheorie
Onderbouwd, nog niet bewezen

Het ontwerp volgt vier principes, ontleend aan de Affective-Reflective Theory, COM-B, Cognitive Load Theory en onderzoek naar embodied cognition. Of het werkt zoals bedoeld, onderzoeken we in een eerste praktijkstudie in mbo-klassen.

Stapsgewijs opschalen
Implementatie

Invoering in stappen: starten met enkele klassen en daarna verbreden. Meten, bijstellen, opschalen.

Veilig en transparant
Privacy & AVG

Database in de EU-regio. Antwoorden gepseudonimiseerd voor onderzoek, per student uitzetbaar. Oordelen over een student blijven bij de docent (docent-in-the-loop).

Live inzicht per klas
Zicht op resultaat

Score, voortgang en signalen realtime, op niveau van student, klas en opleiding. Onderbouwt gesprekken over rekenbeleid en kwaliteitszorg.

Examentraining die er al is, en een pakket op maat

Er zijn twee manieren om te beginnen, en ze sluiten elkaar niet uit. De examentraining bestaat al en is direct in te zetten: open opgaven in de stijl van het instellingsexamen, op rekenniveau 2, 3 en 4, met een coach die meedenkt zonder het antwoord te geven. Een Beroepspakket is maatwerk: rekenopgaven uit de eigen praktijkruimte, met eigen foto’s, vaktermen en getallen. Per sector een gedeelde rekenkern, per opleiding een eigen laag daaroverheen, in zes tot acht lesweken. Het examenkader blijft in beide gevallen leidend.

Een opleiding kan beginnen met de examentraining, omdat die er is, en daarna een Beroepspakket bouwen voor de opleiding waar de rekenweerstand het grootst is. Twijfel je waar je op moet letten bij zo een keuze, dan staat dat bij een rekenaanpak kiezen voor het mbo.

Drie keuzes in het ontwerp

Waar RekenRun op inzet, in drie zinnen. Daaronder staan de vier ontwerpprincipes waarin die keuzes zijn uitgewerkt, elk met zijn herkomst.

De opbouw van de les doet het werk

Eerst een haalbare opgave, en hulp zonder oordeel. Zonder sensor.

Twee soorten bewegen, elk met een doel

Tussen opgaven: even bewegen in je eigen werkveld, als korte onderbreking. In de les: de beweging beeldt de som uit.

Een coach die coacht zonder emotie te meten

RiRi kijkt naar de antwoorden. Hoe het voelt, zegt de student zelf.

De onderdelen zijn bekend. De ontwerpkeuze zit in de volgorde waarin ze komen.

Vier ontwerpprincipes in de app

Elk principe is ontleend aan een theoretisch kader en aan het onderzoek dat erbij hoort; de bronnen staan bij elk principe, en voluit in de bronnenlijst op Over ons. Hieronder staat wat een student of klas in de app meemaakt. Of dat het beoogde effect heeft, is onderwerp van onderzoek.

Principe 1

Een haalbare start, geen dreiging

Ontleend aan de Affective-Reflective Theory (Brand & Ekkekakis, 2018), een theorie over bewegen, en aan onderzoek naar rekenangst en werkgeheugen (Ashcraft & Kirk, 2001)

Een nieuw onderwerp begint met een opgave die haalbaar is. Klopt een antwoord niet, dan opent RiRi met een rustige zin en komt daarna de hint; bij herhaald vastlopen op een open opgave wordt de hint korter gehouden. RiRi leest dat uit pogingen, tijd en hulpgebruik, nooit uit camera of stem.

Feit
Bij sporten bepaalt het eerste gevoel of iemand begint, tenzij er ruimte is om bij te sturen. Angst neemt juist die denkruimte in (Brand & Ekkekakis, 2018; Ashcraft & Kirk, 2001).
Aanname
Dat dit bij rekenen net zo werkt als bij bewegen, is een eigen uitbreiding die nog niet is getoetst.
Onderzoek
Beginnen studenten aan een reeks, en hoe voelt het voor en na het oefenen?
RiRi na een antwoord dat nog niet klopt: Geen probleem hoor, we kijken er samen naar. Geen druk, en de vraag nog eens, korter.
Principe 2

Steun binnen handbereik

Ontleend aan het COM-B-model (Michie, van Stralen & West, 2011), een model om gedragsverandering te ontwerpen

Rekenmachine, rekenkaart en voorlezen zijn bij elke oefenopgave een tik weg. Na een eerste antwoord dat niet klopt, licht het hulpmiddel op dat bij de opgave past. Zo ligt de steun er op het moment dat een student vastloopt.

Feit
Gedrag komt tot stand als iemand het kan, de gelegenheid krijgt en het wil (Michie e.a., 2011).
Aanname
COM-B is een denkraam: wat staat oefenen in de weg? Het zegt niet welke steun op welk moment werkt.
Onderzoek
Opent de student het gemarkeerde hulpmiddel, en klopt de volgende poging dan?
Een oefenopgave na een eerste antwoord dat niet klopt: de opgave over een fles haarkleur, de foto uit de salon, daaronder de knoppen Hint, Reken en Kaart met Hint en Kaart gemarkeerd, en drie antwoorden.
Principe 3

Een ding tegelijk

Ontleend aan Cognitive Load Theory (Sweller, 1994; Renkl & Atkinson, 2003; Kalyuga e.a., 2003)

Eén opgave tegelijk in beeld, en hulp die in stappen komt: eerst een aanwijzing zonder het antwoord, pas daarna een uitwerking. De gedachte erachter: het werkgeheugen is beperkt, en wat de vormgeving onnodig vraagt, gaat af van de ruimte voor het rekenen.

Feit
Beginners leren meer van uitgewerkte voorbeelden waarbij de hulp afbouwt. Wie het al kan, wordt door dezelfde uitleg juist afgeremd (Renkl & Atkinson, 2003; Kalyuga e.a., 2003).
Aanname
Dat minder onnodige tekst en prikkels studenten met rekenangst meer ruimte geven om te rekenen, is een aanname.
Onderzoek
Hoeveel moeite kost het oefenen, op een schaal van 1 tot 9, over de weken?
Een opgave over een fles haarkleur van 750 milliliter met een foto uit de salon, daaronder een korte aanwijzing en drie antwoorden.
Principe 4

Eerst ervaren, dan de uitleg

Ontleend aan onderzoek naar embodied cognition (Goldin-Meadow e.a., 2009; Nathan & Walkington, 2017; Skulmowski & Rey, 2018)

In de RekenLes voert de klas voor de uitleg een bewegingsopdracht uit, en de uitleg wijst daarna terug naar die beweging. In de meeste lessen is de beweging zelf de rekengrootheid: in De Snelheidsmeter is elke stap tien kilometer. In andere lessen hoort de beweging bij de taak, zoals in De Kantelkijker, waar de klas een bouwwerk draait tot het aanzicht klopt. Meedoen kan ook met knoppen op het scherm.

Feit
Kinderen die bij sommen een gebaar leerden dat de structuur van de som volgt, leerden meer dan kinderen zonder zo’n gebaar (Goldin-Meadow e.a., 2009). Skulmowski en Rey (2018) onderscheiden beweging die bij de taak hoort van beweging die er los van staat.
Aanname
Het onderzoek is vooral gedaan bij kinderen, in korte studies. Dat het in een mbo-klas ook zo werkt, is een aanname.
Onderzoek
Kan de student zeggen wat de beweging met de som te maken had?
Het bord in de les De Snelheidsmeter: speel de rit samen, elke stap is 10 kilometer. Een auto, een dashboard, 50 kilometer per uur, afstand 30 kilometer, tijd 0,6 uur.
Het bord in de les De Kantelkijker: een bouwwerk van blokken op een plateau, je kijkt van voren, met de kaarten zoek deze vorm en dit zie je nu.

Coachen op wat een student doet

RekenRun past de hulp aan op het werk van de student. Het leidt geen gemoedstoestand af uit camera, microfoon of andere sensoren.

RiRi leest het werk, niet het gezicht
Waar RiRi naar kijkt
  • Het antwoord en het aantal pogingen
  • De tijd op een opgave
  • Of de rekenkaart is geopend

Daaruit volgt een vaste regel, dezelfde voor iedere student: wanneer de toon rustiger wordt en de hint korter. Het is geen meting van hoe iemand zich voelt.

Waar RiRi niet naar kijkt
  • Gezicht
  • Stem
  • Houding

Emoties afleiden uit zulke signalen is in het onderwijs in beginsel verboden (AI-verordening, artikel 5 lid 1 onder f). De bewegingssensor meet in RekenRun alleen stappen, draaiing en kanteling, op het toestel zelf.

Stand van het onderzoekOf het ontwerp werkt zoals bedoeld, onderzoeken we in een eerste praktijkstudie in mbo-klassen. Tot er resultaten zijn, is RekenRun onderbouwd en niet bewezen. Lees hoe RekenRun wordt onderzocht.

Wat we nog niet wetenDe theorieën waaraan RekenRun zijn principes ontleent, zijn niet voor rekenonderwijs in het mbo ontwikkeld, en een effect is nog niet gemeten. Lees wat we wel en niet claimen.

Veilig, transparant, in de hand van de onderwijsinstelling

Verwerkersovereenkomst en DPIA

Voor onderwijsinstellingen die met RekenRun werken: de afspraken over de gegevens en een DPIA die wij al hebben ingevuld. Getoetst aan de AVG en de Europese AI-verordening. De onderwijsinstelling is verwerkingsverantwoordelijke en stelt haar DPIA vast; wij leveren alles aan.

AVG art. 28AVG art. 35AI-verordening art. 4, 5 en 50Database in de EU
Verwerkersovereenkomst

De afspraken tussen de onderwijsinstelling en Bribón, met de gegevens, de subverwerkers, de beveiliging en de bewaartermijnen als bijlagen.

DPIA

Door ons ingevuld: de verwerkingen, de risico's, de maatregelen en hoe RekenRun rekent. De onderwijsinstelling vult haar eigen afweging aan.

Vragen of een eigen model van de onderwijsinstelling? Mail privacy@bribon.nl.

Privacy by design
  • Wie met een lescode meedoet, heeft alleen een naam, emoji en niveau, geen BSN, geboortedatum of contactgegevens; een account heeft daarnaast een e-mailadres of gebruikersnaam om in te loggen. Met een lescode kiest de student de naam zelf en hoeft die niet de echte te zijn; bij een account dat de docent aanmaakt, bewaart RekenRun alleen de voornaam met een letter of een verzonnen naam, en de volledige naam blijft op het scherm van de docent. De naam wordt bewaard omdat het klasoverzicht van de docent erop draait. Naar de onderzoeks-hub gaat de naam niet mee: die gegevens worden aan de bron gepseudonimiseerd.
  • Voor onderzoek naar de werking van RekenRun gaan gepseudonimiseerde antwoord-gegevens (opgave, gegeven antwoord, niveau, goed of fout, hints, geen namen) naar één onderzoeksbestand, met een geheime sleutel op het pseudoniem die apart van de gegevens staat. Staan die onderdelen aan, dan gaan ook de rekenangst-vragenlijst, reflectievragen, beweegmomenten en de startfoto mee. Voor dat onderzoek is Bribón zelf verantwoordelijk.
  • De database staat in de EU-regio. Het onderzoeksbestand is alleen voor de admins van RekenRun in te zien en te exporteren; docenten zien er alleen tellingen van hun eigen klassen uit, en studenten hebben geen toegang.
  • Per student uitzetbaar in de app. Oordelen over een student blijven bij de docent (docent-in-the-loop).
  • Bij inzet in de hele onderwijsinstelling: een verwerkersovereenkomst conform AVG artikel 28 en een DPIA die wij al hebben ingevuld; beide staan hierboven klaar.
AVG in jouw mbo-organisatie
  • Rolverdeling helder. De onderwijsinstelling is verwerkingsverantwoordelijke, Bribón is verwerker. Een verwerkersovereenkomst conform AVG artikel 28 legt de afspraken vast.
  • Dataminimalisatie. Geen BSN of geboortedatum, en meedoen aan een les kan zonder e-mailadres: een student kiest alleen een naam en emoji. Wat er voor onderzoek wordt vastgelegd, is aan de bron gepseudonimiseerd.
  • EU-hosting. De centrale data staat in de EU-regio (Supabase, EU-West).
  • Transparante sub-verwerkers. Voor spraak (ElevenLabs) gaat alleen de uit te spreken zin mee, zonder de zelfgekozen naam; voor AI-hints (Anthropic, standaard uit en alleen door een docent aan te zetten) alleen de opgave en wat de student invulde, zonder account en zonder naamveld.
  • Bewaren en verwijderen. Vaste termijnen die elke nacht automatisch worden toegepast: klasgegevens 400 dagen, gebruiksmomenten 13 maanden, technische meetgegevens 6 maanden. Een wisroutine verwijdert de gegevens van een student met een account in een keer.
  • Minderjarigen. mbo-studenten zijn doorgaans 16 jaar of ouder; voor jongere studenten loopt de toestemming via de onderwijsinstelling.
  • Geen advertenties, geen dataverkoop, geen tracking voor commerciële doeleinden.
  • Privacyconvenant Onderwijs. De verwerkersovereenkomst volgt de opzet van het model van het Convenant Digitale Onderwijsmiddelen en Privacy.
  • AI-verordening. Geen emotieherkenning, een label bij elke tekst die met AI is verwoord, en de beheersing wordt met vaste, uitlegbare regels berekend.

Zie het zelf in actie

Benieuwd hoe dit in jouw opleiding werkt? Ervaar RekenRun van binnenuit en ontdek wat het voor jouw studenten kan betekenen.

Veelgestelde vragen over invoering

Hoe voert een opleiding RekenRun in?

Meestal met een klein aantal klassen tegelijk. Een docent opent een klas, de studenten stappen in via QR-code of lescode, en de opleiding breidt uit zodra het lesritme staat. Er is geen installatie op schoolapparaten nodig.

Welke gegevens legt RekenRun vast?

Zo min mogelijk. Wie met een lescode meedoet, kiest zelf een naam en een emoji, zonder BSN, e-mail of geboortedatum; die naam hoeft niet de echte te zijn. Maakt de docent accounts aan, dan bewaart RekenRun alleen de voornaam met de eerste letter van de achternaam, of een verzonnen naam: de volledige naam blijft op het scherm van de docent en staat alleen op de inlogkaartjes. De naam wordt bewaard omdat het klasoverzicht van de docent erop draait. Antwoordgegevens voor onderzoek en verbetering worden aan de bron gepseudonimiseerd opgeslagen, zonder naam, met een opt-out in de app. De volledige uitleg staat op de privacypagina.

Is RekenRun AVG-proof?

De verwerking is ingericht op dataminimalisatie, de gegevens staan in de EU, en RekenRun is technisch voorbereid op aansluiting bij het Privacyconvenant Onderwijs.

Wat kost RekenRun?

Er is een gratis proefperiode om vrijblijvend te starten, een jaarlicentie voor een docent, een studentlicentie voor thuisstudie, en een schoollicentie voor invoering per opleiding of instelling. Prijzen gaan per aanvraag.

Waarop is de aanpak gebaseerd?

Het ontwerp volgt vier principes, ontleend aan de Affective-Reflective Theory, het COM-B-model, Cognitive Load Theory en onderzoek naar embodied cognition. Geen van die kaders is voor rekenonderwijs in het mbo ontwikkeld; of het ontwerp werkt zoals bedoeld, onderzoeken we in een eerste praktijkstudie in mbo-klassen. De doorontwikkeling loopt via Design-Based Research, ondersteund door een Comenius Teaching Fellowship van het NKO (voorheen NRO). RekenRun is onderbouwd en niet bewezen.

Wat vraagt het van docenten?

Een korte voorbereiding en een RekenLes van 45 tot 60 minuten. Een docent hoeft geen opgaven te maken; de studentaccounts zet de docent of de school in een keer klaar met Klas importeren, en het klasbeeld komt tijdens de les vanzelf in beeld.

Kunnen de opgaven over onze eigen opleiding gaan?

Ja. Een opleiding kan op aanvraag een eigen Beroepspakket laten bouwen: rekenopgaven uit de eigen praktijkruimte, met eigen foto’s, vaktermen en getallen. Opleidingen binnen een sector delen een rekenkern; elke opleiding krijgt daaroverheen een eigen laag. Het examenkader blijft leidend. Hoe dat werkt, wat de school aanlevert en wat het traject kan vertragen staat op de pagina over Beroepspakketten.

Verder lezen: het onderzoek naar RekenRun, de didactiek eronder, privacy en gegevens.